Hiển thị các bài đăng có nhãn Nghề Cá. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Nghề Cá. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 26 tháng 12, 2010

Giá tôm nguyên liệu cao - Lợi hay hại?

Sự xuất hiện và cạnh tranh thu mua nguyên liệu của thương nhân nước ngoài đã góp phần làm cho tôm nguyên liệu khan hiếm và giá đẩy lên mức cao kỷ lục trong 10 năm nay.
Ảnh minh họa
Theo các chuyên gia kinh tế, điều này đã có tác động trái chiều, người nuôi tôm vui mừng vì lợi nhuận lớn nhưng ngược lại, các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu lại lo âu. Ông Lê Văn Quang, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty thủy sản Minh Phú (Cà Mau) cho biết, thời gian qua, nhiều thương lái Trung Quốc xuống tận Cà Mau kết hợp với các vựa để thu mua tôm. Họ đưa ra giá cao hơn các doanh nghiệp trong nước từ 30.000 - 50.000 đồng/kg tôm sú để thu vét sạch nguyên liệu.
Có điều lạ là, theo ông Quang, số tôm nguyên liệu mua giá cao tại Việt Nam (VN) được thương nhân Trung Quốc đưa về nước bán thấp hơn nhiều so với giá tôm xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam vào thị trường này. Cùng cỡ tôm nguồn gốc từ Cà Mau, nhưng doanh nghiệp Việt Nam phải bán cao hơn 34.000 đồng/kg so với mức giá mà thương nhân Trung Quốc bán mới có lời.
Tại các tỉnh miền Trung tình hình cũng diễn biến tương tự. Từ giữa tháng 5, vào vụ thu hoạch tôm ở Khánh Hòa, Quảng Nam… cũng là lúc thương nhân Trung Quốc xuất hiện và đưa ra giá cao để mua tôm nguyên liệu làm giá tôm tăng nhanh chóng mặt. Nếu như lúc đầu vụ giá tôm thẻ chân trắng loại 100 con/kg chỉ có 45.000 đồng/kg thì giá hiện nay đã lên 65.000 đồng/kg. Với mức giá nguyên liệu cao như vậy, nhiều doanh nghiệp chế biến tôm ở miền Trung khẳng định, nếu cố sức mua vào làm hàng xuất khẩu thì chắc chắn lỗ vốn.
Nhiều doanh nghiệp cho rằng, việc mua vét nguyên liệu của một số thương nhân Trung Quốc không đơn thuần là vấn đề cạnh tranh thương mại. Bởi vì thời gian qua do thiếu nguyên liệu, giá tăng cao, nhiều nhà máy chế biến tôm trong nước đã phải đóng cửa, giảm công suất. Ông Nguyễn Thanh Đạm, Tổng giám đốc Công ty cổ phần thủy sản Bạc Liêu nói, giá nguyên liệu tôm đã tăng 5 - 10%, trong khi thị trường xuất khẩu vẫn còn nhiều khó khăn, khiến sản phẩm tôm Việt Nam mất tính cạnh tranh với các nước trong khu vực.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, sở dĩ xảy ra hiện tượng thương lái Trung Quốc gom hàng ở VN là do một số vùng nuôi của Trung Quốc năm nay không được mùa, nhất là các khu vực biên giới VN. Trong khi để vận chuyển hàng hóa từ nơi thừa sang nơi thiếu tại các tỉnh trong nội địa Trung Quốc phải mất hàng ngàn cây số, vừa mất thời gian vừa tốn kém. Cho nên, để đáp ứng thiếu hụt chỉ có cách sang thị trường gần là VN sẽ nhanh hơn và chi phí thấp.
Tiến sĩ Hoàng Thọ Xuân - Viện Nghiên cứu thương mại VN (Bộ Công thương) - nhận định: Về tổng thể, việc Trung Quốc gom với số lượng lớn hàng hóa từ VN không có lợi cho thị trường trong nước, nhất là những mặt hàng thực phẩm thiết yếu cho cuộc sống, những mặt hàng quan trọng đối với sản xuất và rơi vào những dịp nhu cầu tiêu dùng lớn trong năm như lễ, tết. Điều này chẳng những ảnh hưởng đến kinh tế mà còn gây tác động không nhỏ đến xã hội.
Thành Công
(Theo Báo Công Thương)

Chủ Nhật, 26 tháng 12, 2010 by Minh Tài · 0

Thứ Tư, 22 tháng 12, 2010

Cá nóc xuất khẩu, ngư dân phấn khởi

Cập nhật lúc: 03:51 PM, 22/12/2010
(Tạp chí TSVN) Ngày 30/11/2010, Sở NN&PTNT tỉnh Kiên Giang cho biết, tỉnh này vừa xuất khẩu lô hàng cá nóc gần 23 tấn sang thị trường Hàn Quốc. Đây là lô hàng cá nóc đầu tiên được xuất khẩu sau hơn 2 tháng triển khai đề án thí điểm thu mua, chế biến cá nóc xuất khẩu đã được Bộ NN&PTNT cho phép.
Cá nóc rất độc, nhưng lại có giá trị xuất khẩu cao
 Món ăn cao cấp
Trên thế giới hiện nay có 185 loài cá nóc. Ở Việt Nam, ước tính có khoảng 40 loài cá nóc, với trữ lượng khoảng 37.387 tấn. Cá nóc lâu nay chưa được khai thác bằng các ngư cụ chuyên biệt, chúng thường lẫn trong các mẻ lưới (số lượng chiếm từ 2 – 6%). Riêng tại vùng biển Kiên Giang, sản lượng cá nóc khai thác đạt được khoảng 6.000 - 10.000 tấn/năm. Toàn bộ cá nóc khai thác hầu như được ngư dân bỏ ngay trên biển hoặc đem về đất liền làm thức ăn gia súc, gia cầm, thủy sản hoặc tiêu thụ lén lút với giá thấp.
Nói đến cá nóc, điều đầu tiên mà chúng ta nghĩ đến đó chính là một loài cá có độc tố có thể gây tử vong. Tuy nhiên, nếu có kỹ thuật tách lọc chất độc ra khỏi cá thì cá nóc lại trở thành món ăn cao cấp. Gần đây, cá nóc đang thực sự trở thành mặt hàng được ưa chuộng trên nhiều thị trường như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Trung Quốc và New York (Mỹ). Chính vì thế, nhu cầu nhập khẩu cá nóc với số lượng lớn ngày càng cao từ các nước, trong đó có Việt Nam, điều này mở ra một tiềm năng mới cho ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam.
 


Thành công bước đầu
Để tránh khả năng mất cân bằng hệ sinh thái biển, giảm lãng phí... và nhận thấy thị trường Hàn Quốc rất ưa chuộng cá nóc, Chính phủ và Bộ NN&PTNT đã cho phép hai tỉnh Khánh Hòa và Kiên Giang thí điểm khai thác, chế biến và xuất khẩu cá nóc sang Hàn Quốc. Sau khi được sự đồng ý, tỉnh Kiên Giang đã giao cho 2 đơn vị chế biến và xuất khẩu cá nóc, 4 cơ sở thu mua, bảo quản và vận chuyển cá nóc tại cảng cá Khu công nghiệp Tắc Cậu, nằm tại địa phận huyện Châu Thành để để đảm bảo không tiêu thụ cá nóc ở thị trường nội địa, không xảy ra tác hại xấu ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người dân và các công ty chế biến chỉ được giao nhận, thực hiện hợp đồng xuất khẩu cá nóc với Công ty Korea Poseidon Seafood Co., Ltd (Hàn Quốc). Sau hơn hai tháng triển khai đề án thí điểm, vào ngày 30/11/2010, Sở NN&PTNT Kiên Giang cho biết, tỉnh vừa xuất khẩu lô cá nóc đầu tiên khoảng 23 tấn. Đây là lô hàng đầu tiên nên ngay từ khâu tiếp nhận nguyên liệu, đến chế biến, bảo quản và xuất khẩu, mặt hàng này được ngành chủ quản kiểm tra, giám sát chặt chẽ, đáp ứng yêu cầu của chủ hàng nước ngoài.
Ông Cao Hương Thiên – Giám đốc Công ty TNHH Mai Sao - đơn vị được UBND tỉnh Kiên Giang cho phép thu mua, chế biến cá nóc xuất khẩu cho biết: “Sau khi được tỉnh cho phép thu mua cá nóc nguyên liệu, đến nay Công ty TNHH Mai Sao đã thu mua được hơn 100 tấn cá nóc nguyên liệu của ngư dân. Tuy nhiên, trước mắt công ty chỉ xuất khẩu số lượng nhỏ để chào hàng với đối tác là Công ty Korea Poseidon Seafood Co., Ltd. Khi đối tác chấp nhận hàng, công ty sẽ tăng cường thu mua, chế biến cá nóc xuất khẩu mạnh hơn trong thời gian tới…”. Hy vọng lô hàng đầu tiên này sẽ nhận sớm nhận được những phản hồi tốt đẹp từ phía nhà nhập khẩu Hàn Quốc, mở ra một mặt hàng triển vọng mới cho xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
>> Khi nghe thông tin cho phép bán cá nóc, nhiều ngư dân đã rất vui mừng. Hiện nay giá cá nóc nguyên liệu được các đơn vị chế biến thu mua ở mức 10.000 – 15.000VNĐ/kg, với mức giá này, ngư dân có thể kiếm thêm thu nhập để trang trải chi phí xăng, dầu… từ số lượng cá nóc mà trước đây chỉ đáng bị bỏ đi.
Đậu Đậu
Theo thuysanvietnam.com.vn

Thứ Tư, 22 tháng 12, 2010 by Minh Tài · 0

An Giang: Sắp có nhà máy tinh luyện dầu cá tra, basa lớn nhất châu Á


Cập nhật lúc: 10:40 AM, 23/12/2010
Sáng 22/12, Tập đoàn Sao Mai - An Giang và Tập đoàn Desmet Balesstra Group, Vương quốc Bỉ đã ký hợp đồng chuyển giao thiết bị tinh luyện dầu từ mỡ cá tra, basa thô trở thành sản phẩm phục vụ tiêu dùng bao gồm các lĩnh vực như: công nghiệp mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm dinh dưỡng cho con người...
 Ảnh: Buổi ký kết chuyển giao thiết bị tinh luyện dầu từ mỡ cá tra, basa của Tập đoàn Sao Mai - An Giang và Tập đoàn Desmet Balesstra Group (Bỉ).
Nhà máy được xây dựng tại Cụm công nghiệp Vàm Cống, huyện Lắp Vò – Đồng Tháp, với tổng diện tích 23.450m2, vốn đầu tư 15 triệu USD, trong đó tập đoàn Sao Mai An Giang đầu tư 40%, 60% còn lại là vốn của các tổ chức tài chính. Dự kiến, nhà máy sẽ khởi công xây dựng vào cuối tháng 1/2011 và chính thức đi vào hoạt động cuối năm 2011.
Với công suất thiết kế từ 100 - 200 tấn nguyên liệu/ngày, doanh thu mỗi năm lên 3.000 tỷ đồng/năm, đây được xem là cơ sở công nghiệp tinh luyện dầu cá tra, basa lớn nhất châu Á. Việc Tập đoàn Sao Mai – An Giang đưa dây truyền tinh luyện dầu cá đi vào hoạt động không những tăng doanh thu cho Tập đoàn, mà còn làm tăng giá trị sản phẩm từ con cá tra, basa, giải quyết thêm việc làm cho lao động ở địa phương, đồng thời khuyến khích người nuôi cá ở ĐBSCL phát triển một cách bền vững.

                                                                                                               Tin, ảnh: LÊ HOÀNG VŨ
Theo thuysanvietnam.com.vn

by Minh Tài · 0

Thứ Ba, 21 tháng 12, 2010

Cá tra Việt Nam có khả năng bị áp thuế cao tại Brazil

Ngay khi vừa được WWF tại 6 nước châu Âu gỡ khỏi “danh sách đỏ”, sản phẩm cá tra của Việt Nam lại tiếp tục phải đối mặt với khả năng bị áp mức thuế rất cao khi xuất khẩu vào thị trường Bazil.
Trao đổi với VnEconomy về vấn đề này, đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết: từ cách đây vài tháng, Hội đồng Nghề cá và Nuôi trồng thủy sản Quốc gia Brazil đã gây sức ép với Chính phủ nước này nhằm ngăn chặn việc nhập khẩu cá tra từ Việt Nam.
Thương vụ Việt Nam tại Brazil trong báo cáo gửi Bộ Công Thương cũng đã lưu ý đến khả năng cá tra Việt Nam có thể bị đưa vào "Danh sách đặc biệt" của Hội đồng Thương mại Brazil (Camex) bởi các thông tin sai lệch như cá tra Việt Nam nuôi trong môi trường không an toàn.
Gần đây nhất vào tháng 8/2010, Bộ Thuỷ sản Brazil lại có công văn gửi Bộ Nông nghiệp Brazil yêu cầu đưa cá tra nhập khẩu vào chương trình đánh giá nguy cơ và trong thời gian thực hiện đánh giá rủi ro sẽ tạm ngưng nhập khẩu sản phẩm này từ Việt Nam.
Trước các thông tin nêu trên, cuối tháng 8/2010, VASEP đã có công văn gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đề nghị Bộ phối hợp với các cơ quan hữu quan kiểm chứng các thông tin và có các phản ứng cần thiết đối với các chương trình hành động nhằm hạn chế nhập khẩu cá tra/basa của Việt Nam tại thị trường Brazil.
Cũng theo vị đại diện này, trước khi đưa ra quyết định cuối cùng đối với sản phẩm cá tra của Việt Nam cơ quan có thẩm quyền tại Brazil sẽ phải cân nhắc đến quyền lợi của các bên có liên quan vì điều này có thể ảnh hưởng không tốt đối với mối quan hệ hai nước.
Về phía VASEP sẽ theo sát vụ việc để có những biện pháp kịp thời nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà xuất khẩu cũng như người nuôi cá tra của Việt Nam.
Nhằm tránh rủi ro trong quan hệ thương mại Việt Nam - Brazil, Thương vụ Việt Nam tại Brazil đề nghị các doanh nghiệp cá tra Việt Nam cần thận trọng hơn nữa khi xuất khẩu vào thị trường này và đặc biệt không bán sản phẩm thiếu khối lượng tịnh để hạ giá.
Hiện Brazil được đánh giá là thị trường có tiềm năng đối với sản phẩm thuỷ sản Việt Nam nói chung và cá tra nói riêng. 10 tháng đầu năm Việt Nam đã xuất khẩu sang quốc gia này 12.000 tấn cá tra, trị giá 25 triệu USD.
Y NHUNG
Thời Báo Kinh Tế VN, 21/12/2010

Thứ Ba, 21 tháng 12, 2010 by Minh Tài · 0

Thứ Hai, 20 tháng 12, 2010

HTX Thủy sản Đồng Tâm: Lớn mạnh cùng con nghêu Bến Tre

Cập nhật lúc: 10:04 AM, 21/12/2010
(Thủy sản Việt Nam) - Bãi biển xã Thừa Đức (huyện Bình Đại) có chiều dài 8 km, môi trường ở đây trong lành thoáng đạt, là nơi thuận lợi cho nghêu, sò sinh sôi phát triển, đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân trong xã. Dù được thành lập muộn hơn HTX Thủy sản Rạng Đông (Thới Thuận) nhưng từ nhiều năm qua, HTX Thủy sản Đồng Tâm (Thừa Đức) luôn là một mô hình HTX có qui củ nhất ở Bến Tre.
Minh bạch trong quản lý và điều hành
Bãi nghêu Thừa Đức nằm dọc bên biển thuộc ấp Thừa Lợi. Theo chân Chủ nhiệm HTX Thủy sản Đồng Tâm Trần Văn Kiển ra bãi nghêu, ông Kiển cho biết: Trong quản lý và điều hành, HTX luôn tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ như cùng nhau bàn bạc, thảo luận các nội dung hoạt động đã đề ra, thống nhất cách giải quyết từ Ban Quản trị, Ban Kiểm soát đến các xã viên. Về công khai, minh bạch tài chính, thông qua Đài truyền thanh xã và báo cáo hàng tháng của HTX sinh hoạt ở các tổ xã viên, các xã viên nắm rõ về tài chính một cách công khai. Trong hoạt động Ban Quản trị, Ban kiểm soát luôn bám vào điều lệ, các qui chế của HTX nhất là qui chế quản lý tài sản, tài chính và nghị quyết đại hội xã viên. Những vấn đề phát sinh, Ban Quản trị xin ý kiến thống nhất của xã viên trước, mới tổ chức thực hiện.
Nghêu vùng ven biển Bến Tre luôn đạt các tiêu chí của chứng nhận MSC            Ảnh: Phan Thanh Cường
Việc khai thác nghêu, mua bán nghêu, các khâu cân đo đong đếm, đánh giá tỷ lệ tạp chất, đấu giá… HTX đều công khai mời xã viên tham gia tổ giám sát, qua đó xã viên trực tiếp chứng kiến và góp nhiều ý kiến hay giúp cho HTX đổi mới phương thức quản lý và điều hành thích hợp. Trong kinh doanh, HTX luôn thực hiện phương thức đấu giá, cho nên con nghêu bán ra được giá cao, góp phần tăng thu nhập cho HTX và xã viên. Đến nay, HTX có 5 người đang theo học đại học (1 người đã tốt nghiệp), 1 người đang theo học trung cấp, 5 người đã được cấp bằng thuyền trưởng. Ngoài những công việc trên, Ban Quản trị còn xây dựng kế hoạch phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể ở xã Thừa Đức trong công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của xã viên về bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Mặt khác, HTX còn phối hợp với lực lượng quân sự để quản lý, gìn giữ tốt bãi nghêu. So với các HTX ở huyện Ba Tri như HTX Thủy sản Bảo Thuận, Tân Thủy, An Thủy và các HTX thủy sản ở Thạnh Hải, Thạnh Phong (Thạnh Phú), tình trạng người ngoài vào bắt nghêu trộm là chưa có xảy ra ở HTX Thủy sản Đồng Tâm. Con nghêu Thừa Đức trắng, mập, ăn ngon ngọt, đạt các tiêu chí của chứng nhận MSC (chứng nhận của Hội đồng Bảo tồn biển quốc tế dành cho nghề nuôi và khai thác nghêu ở ven biển Bến Tre).

Điểm sáng trong xóa đói, giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới
Về Thừa Đức hôm nay, các công trình như đường, trường, trạm, nhà tình nghĩa, tình thương… đều có phần đóng góp của những hạt ngọc quê biển – con nghêu. 5 năm qua, từ nguồn phúc lợi đã trích lập, HTX đã kết hợp với chính quyền địa phương xây dựng 12 căn nhà tình nghĩa, 18 căn nhà tình thương, 1 mái ấm tình thương và 2 căn nhà đại đoàn kết với tổng số tiền trên 419 triệu đồng. Trong dịp lễ tết, HTX đã thường xuyên tổ chức thăm hỏi và tặng quà cho gia đình chính sách; ủng hộ bệnh nhân nghèo và người tàn tật, nạn nhân chất độc da cam/dioxin; khắc phục các cơn bão; hỗ trợ xây dựng đến thờ liệt sĩ xã Thừa Đức, hỗ trợ trường học, các ban ngành đoàn thể tại địa phương với tổng số tiền 1,5 tỷ đồng.
Chủ nhiệm HTX Thủy sản Đồng Tâm Trần Văn Kiển tại Hội nghị HTX điển hình tiên tiến lần thứ IV năm 2010.               Ảnh: P.L.H.H
Đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ quản lý cũng được nâng cao dần. Nếu như năm 2002, thu nhập bình quân của một cán bộ, công nhân viên là 800.000 đồng/năm, thì vào năm 2010 là trên 3 triệu đồng/người/năm. Ngoài ra, cán bộ, công nhân viên còn được hưởng khen thưởng phúc lợi hàng năm, được HTX thực hiện các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn…
Từ khi ra đời năm 2002, HTX Thủy sản Đồng Tâm đã thành lập chi bộ Đảng, đến nay đã phát triển tới 17 đảng viên, do ông Trần Văn Kiển làm Bí thư Chi bộ. Theo ông Trần Văn Kiển, trong bất cứ công việc gì, yếu tố thành công được quyết định từ con người, mà người đứng đầu HTX là quan trọng nhất. Phải giải quyết hài hòa giữa lợi ích cá nhân, tập thể và nhà nước, phải hết lòng đồng tâm – hiệp lực vì lợi ích chung. Trong quản lý, điều hành HTX phải dân chủ, công khai, tạo sự tin tưởng cao trong nội bộ và thực hiện đúng quy định của Luật HTX. Phải tranh thủ tốt sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và nhất là có sự giúp đỡ về tư vấn, hướng dẫn của Liên minh HTX tỉnh… Để mở rộng sản xuất, kinh doanh của HTX, hướng tới, HTX Thủy sản Đồng Tâm sẽ đầu tư mở chợ xã Thừa Đức, mở quỹ tín dụng nội bộ và kinh doanh du lịch. Thừa Đức có bãi biển tương đối đẹp, không gian thoáng đạt, mát mẻ và đây cũng là nơi để du khách nghỉ dưỡng, thưởng thức ngay tại chỗ những món đặc sản của miền biển Bến Tre.

Nhiều năm qua, HTX Đồng Tâm đã giải quyết ăn chia cho xã viên bình quân 5,2 triệu đồng/hộ/năm, tạo việc làm cho hơn 3.000 lao động, trong đó lao động thường xuyên là 76 người với thu nhập bình quân 2,3 triệu đồng/1 lao động/năm. Đặc biệt 10 tháng đầu năm 2010, HTX đã chi cho xã viên với tổng số tiền là 15,8 tỷ đồng, bình quân 1 hộ xã viên nhận được 7,3 triệu đồng. Trong số 2.095 hộ với trên 8.000 nhân khẩu, nguồn ăn chia từ khai thác và kinh doanh nghêu đang tiến tới dần là nguồn kinh tế chính của mỗi gia đình ở đây.
PHAN LỮ HOÀNG HÀ
Nguồn tin  website  Tập chí thủy sản Việt Nam

Thứ Hai, 20 tháng 12, 2010 by Minh Tài · 0

Trăn trở "canh bạc" nuôi tôm trên cát

Nông Nghiệp VN, 17/12/2010
Hiện nay, nuôi tôm trên cát ở tỉnh Quảng Bình đang rộ lên thành phong trào, nhiều doanh nghiệp và hộ nuôi đã thu được hàng tỷ đồng từ một vụ tôm. Bên cạnh các dự án được thực hiện theo quy hoạch thì đã xuất hiện hiện tượng nuôi tôm trên cát tự phát. Việc làm này ban đầu mang lại lợi nhuận nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ lớn…
Lợi nhuận treo trước mắt...
Dải cát ven biển Quảng Bình kéo dài từ chân đèo Ngang (Quảng Trạch) đến Mũi Lạy (Lệ Thủy) trên chiều dài 126 km, trong đó tập trung nhiều nhất tại hai huyện Quảng Ninh và Lệ Thủy. Dải cồn cát (diện tích khoảng 32.140 ha, chiếm 4% diện tích của tỉnh) này có độ cao thay đổi từ 2 - 3 m, nơi rộng nhất đạt 7 km có nhiều tiềm năng trong phát triển kinh tế, nhất là hình thành các trang trại trồng rừng, chăn nuôi và nuôi thủy sản trên cát.

Giữa năm 2002, lần đầu tiên tỉnh Quảng Bình thí điểm dùng ni-lon làm chất phủ chống thấm để nuôi tôm trên triền cát trắng ven biển. Khoảng hai năm, nuôi tôm trên cát bắt đầu loang ra khắp tỉnh với đối tượng nuôi chính là tôm sú. Năng suất bình quân mỗi vụ khoảng 1,5 đến 1,7 tấn/ha. Tiếp đó, con tôm thẻ chân trắng có nguồn gốc từ Nam Mỹ được nhập vào nước ta và đưa vào nuôi ở Quảng Bình từ năm 2006 đã mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đối tượng nuôi này đã và đang thực sự cuốn hút nhiều người.
Các Cty TNHH Hưng Biển, Đức Thắng… đầu tư vào vùng cát ven biển ở xã Bảo Ninh (TP Đồng Hới); Cty Thanh Hương của ông Võ Đại Nghĩa đầu tư vào vùng cát xã Gia Ninh (huyện Quảng Ninh). Vượt qua những khó khăn ban đầu, những Cty này đã dần ổn định và hiệu quả nuôi trồng đạt 6 - 8 tấn/ha/vụ, tiền lãi kiếm được vài tỷ đồng. Vụ nuôi tôm năm 2010, mặc dù gặp nhiều khó khăn do sự bất lợi của thời tiết nhưng năng suất tôm bình quân của một số doanh nghiệp và hộ nuôi đạt 7- 9 tấn/ha/vụ, cá biệt có nơi đạt 12 - 13 tấn/ha/vụ. Theo ông Võ Đại Nghĩa (Giám đốc Cty TNHH Thanh Hương) thì: “Với ba, bốn vụ tôm nuôi trong năm, các DN và người nuôi đã thu lãi hàng năm, bảy tỷ đồng”.
Đến nay, diện tích nuôi trên cát của tỉnh Quảng Bình là 190 ha, tăng 40 ha so với năm 2009. Trên địa bàn đã hình thành nhiều vùng nuôi tôm trên cát tập trung với quy mô lớn như Bảo Ninh (TP Đồng Hới), ba xã vùng biển Ngư Thủy Bắc, Ngư Thủy Trung, Ngư Thủy Nam (Lệ Thủy); Nhân Trạch, Đại Trạch (Bố Trạch). Cuối năm 2009, UBND tỉnh Quảng Bình đã đồng ý cho Cty TNHH Đầu tư Đại Thành - Asia Hawaii Ventures (doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, có trụ sở chính tại tỉnh Phú Yên) thực hiện dự án sản xuất giống tôm thẻ sạch bệnh và nuôi tôm công nghiệp trên cát với số vốn hơn 80 tỷ đồng tại xã Hải Ninh (Quảng Ninh) với quy mô dự án khoảng 50 ha. Ngoài ra, còn có một doanh nghiệp nước ngoài hiện đang thuê đất ở vùng cát huyện Lệ Thủy để đầu tư nuôi tôm bằng công nghệ mới.
Thậm chí xin đất nuôi tôm trên cát ở Quảng Bình như một “mốt” đầu tư của những người nhiều tiền. Lắm người sau khi đi lao động nước ngoài về có vốn thành lập doanh nghiệp và “xin” luôn mấy chục ha trên vùng cát để nuôi tôm. Chính vì vậy mà gần toàn bộ tuyến đất rừng trên cát dọc hai huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy đều đã có chủ… Người thì đầu tư ồ ạt đưa máy móc về đào múc xây hồ, đắp đập; kẻ được đất thì để yên chờ thời cơ sang nhượng hay xí phần như của để dành.
Mất rừng và nguy cơ ô nhiễm
Vùng cát ven ven biển thuộc các xã Quảng Xuân, Quảng Thọ (Quảng Trạch) không thuộc khu vực quy hoạch nuôi tôm. Vả lại, dải bờ cát dài hơn một km này đã được phê duyệt để xây dựng tuyến đường ven biển, và đây cũng là vùng đất đã được huyện Quảng Trạch chỉ đạo “không được mở rộng sản xuất hoặc nâng cấp xây dựng”. Thế nhưng, UBND xã Quảng Thọ đã đã phớt lờ sự chỉ đạo đó để cho một số cá nhân đến thuê đất để đào ao nuôi tôm, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến đời sống của người dân.
Rừng phi lao có tuổi đời năm bảy mươi năm cao lớn ưỡn ngực trước gió biển chỉ sau một đêm đã biến mất. Người ta điều máy xúc, máy ngoạm làm “gấp” để triệt hạ rừng. Gấp đến nỗi phi lao được cưa cắt, đào gốc và máy xúc bới hố sâu đổ cây xuống lấp cát lên để phi tang! Trong một đêm, mấy ha rừng “biến mất” chỉ còn cát trắng. Khi có đoàn công tác đến kiểm tra thì chủ hồ còn vác mã tấu chắn đường đòi “hy sinh” để bảo vệ… hồ tôm.
Con đường quốc phòng chạy ven biển từ huyện Quảng Ninh lên Lệ Thủy xuyên qua những rừng phi lao ngút ngàn. Bây giờ, rừng đang teo tóp dần, đang mất dần để nhường chỗ cho hồ tôm. Ông Hoàng Liên Sơn - Giám đốc BQL Rừng phòng hộ ven biển chua chát: “Có khoảng rừng tuổi đời gần cả trăm năm. Phi lao trên cát trồng lên được như vậy là quý lắm. Nếu cứ phát triển kinh tế mà lấn rừng trên cát thì đến lúc hối hận cũng không kịp. Trồng được rừng phi lao trên cát đâu phải dễ dàng”.
Một lãnh đạo Sở NN-PTNT cho biết, các vùng nuôi như Đức Trạch, Đại Trạch, Nhân Trạch (Bố Trạch), Ngư Thủy Trung (Lệ Thủy) tuy đã được UBND huyện và hội đồng đánh giá tác động môi trường tỉnh xem xét, phê duyệt nhưng hầu hết các chủ đầu tư không thực hiện đúng như quy hoạch và báo cáo đánh giá tác động môi trường được duyệt. Hầu hết các vùng nuôi đều không có ao hồ chứa lắng lọc, ao xử lý nước thải; hệ thống cấp thoát nước chồng chéo nhau. Đây là nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và dịch bệnh rất lớn trong quá trình sản xuất.
Do không có ao chứa lắng, xử lý nên phần lớn các hộ nuôi đều thải trực tiếp nước thải ra biển mà không qua bất kỳ hình thức xử lý nào. Theo các chuyên gia về nuôi thủy sản thì để nuôi được một tấn tôm thẻ chân trắng cần phải cung cấp hơn một tấn thức ăn và nếu đổ xuống ao ba tấn thức ăn sẽ còn lại hai tấn chất thải rắn không được tiêu thụ. Nếu một ha ao nuôi một năm (nuôi ba vụ) thải ra biển đến 22 tấn chất thải rắn. Ở quy mô nhỏ hoặc trong một vài năm đầu có thể chưa gây ra ảnh hưởng đáng kể, nhưng nếu diện tích nuôi lớn và việc thải trong thời gian dài có thể gây ô nhiễm môi trường nước ven biển, ảnh hưởng quá trình sinh trưởng và phát triển của nguồn lợi hải sản tự nhiên.
Ngoài việc xả thải ra biển, nhiều hộ nuôi hiện nay còn xả trực tiếp nước thải và bùn ao nuôi ngay trên khu vực đất cát cạnh bờ hồ nuôi, gây ô nhiễm và mặn hoá nguồn nước ngầm. Dịch bệnh có thể lây lan sang các hồ nuôi khác do sử dụng nước ngầm đã bị bị nhiễm bệnh, tạo cơ hội bùng phát dịch bệnh, ảnh hưởng đến sản xuất.
Cách đây chưa lâu, bãi tắm biển xã Hải Ninh (huyện Quảng Ninh) đã đột nhiên biến đổi màu nước và bốc mùi hôi. Xem xét lại thì nguyên nhân biển bị ô nhiễm do nước thái từ khu nuôi tôm gần đó. Ông Mai Văn Buôi - Bí thư Đảng ủy xã cho hay: “Sau khi người dân phát hiện nước biển bị ô nhiễm, chúng tôi báo cáo vưới cơ quan chức năng xử lý. Trước mắt có thể tạm ổn, nhưng lâu dài nếu khu nuôi tôm không có hệ thống xử lý nước thải thì việc tiếp tục ô nhiễm là khó tránh khỏi”.
Ông Trần Đình Du - Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Quảng Bình cho biết: “Việc quy hoạch và phát triển vùng nuôi tôm trên cát ở các địa phương trong tỉnh còn mang tính tự phát hoặc không thực hiện theo quy hoạch và phương án đánh giá tác động môi trường được phê duyệt. Cụ thể: vùng nuôi tôm ở xã Quảng Xuân, Quảng Thọ (Quảng Trạch) phát triển tự phát, không có quy hoạch, ao hồ đầu tư xây dựng thiếu khoa học đã và đang gây ô nhiễm môi trường, có nguy cơ mất an toàn rất lớn”.
QUANG BÌNH

by Minh Tài · 0